Een computer, een telefoon en een netwerk

Een computer, een telefoon en een netwerk

27 juni 2017

Het tijdschrift META van de VVBAD (Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie) vroeg mij een stukje te schrijven over mijn werk als procesbegeleider. Dit is wat ik schreef:

Ruim tien jaar geleden sprong ik in het diepe. Ik zei mijn baan bij de provincie Vlaams-Brabant op en vertelde iedereen in mijn netwerk dat ik voortaan beschikbaar was als zelfstandig adviseur. Ik had geen marktonderzoek gedaan, maar ging af op mijn gevoel dat er organisaties zouden zijn die wat extra menskracht konden gebruiken. Ik begon dus met een computer, een telefoon en een netwerk. De trein was vertrokken toen iemand mij vroeg of ik ook beleidsplanning kon begeleiden. Ik zei wat overmoedig ja. Al snel werkte ik met enkele erfgoedorganisaties, die zuchtten onder de planlast of nog niet veel ervaring hadden met deze manier van werken. Sindsdien begeleid ik organisaties die een nieuw concept, visie, strategie of project willen ontwikkelen of andere manieren van werken zoeken.

Vooroordelen

Mijn idee dat er organisaties zouden zijn die extra expertise, feedback en soms een stok achter de deur nodig hadden klopte. Wel merkte ik aanvankelijk dat externe deskundigheid inschakelen door sommigen werd gezien als een zwaktebod. Ik wil hier geen pleidooi houden voor het outsourcen van essentiële taken in een organisatie. Toch kan iemand van buiten, die gericht een aantal taken uitvoert waar het toch al overbelaste personeel niet aan toe komt, voor efficiëntie en meer kwaliteit zorgen. Gelukkig zie ik die open houding steeds meer.

Diepgang en afwisseling

Wat mij het meest boeit in mijn werk is mensen helpen een gefundeerde visie te ontwikkelen, van waaruit ze hun organisatie of project verder kunnen uitbouwen. Het is ook heel interessant organisaties van binnenuit te leren kennen. Die diepgang en afwisseling zijn de meest positieve aspecten van mijn werk. Mensen vragen mij wel eens of ik het niet saai vind, al die plannen begeleiden. Het antwoord is nee. Elk proces is weer anders, al ligt het patroon ervan wel min of meer vast. Je kunt nooit op de automatische piloot werken. Dat bleek de afgelopen maanden weer eens, toen ik drie processen tegelijk begeleidde voor hetzelfde soort beleidsplan. Er zaten telkens andere mensen aan tafel, uit andere omgevingen en de plannen die eruit voortkwamen droegen elk hun eigen stempel. Dat is nog een aspect van mijn werk dat ik waardeer: de inzet en de betrokkenheid van alle mensen die aan deze processen meewerken.

Onzekerheid

Zulk fijn werk, dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Dat kopt, er zijn ook nadelen. Het grootste nadeel is de onzekerheid. Je weet nooit of er nieuwe opdrachten komen. Ze komen ook vaak met meer tegelijk, zodat je het ene moment weinig werk hebt en het andere moment te veel. Offertes schrijven is veel werk en je weet nooit of die inspanning beloond wordt met een opdracht. Die onzekerheid is een deel van het zelfstandigenbestaan en je zult ermee moeten leven, al blijf ik dat lastig vinden.

Korte termijn

Een aspect van mijn werk dat positieve en negatieve kanten heeft is de korte termijn. Opdrachten duren enkele maanden, hooguit een jaar. Als het plan of het project voltooid is, vertrek ik. Aan het vervolg, de implementatie van het plan of de verduurzaming van het project, werk ik meestal niet meer mee. Soms vind ik dat geen probleem, soms zou ik graag betrokken blijven. De laatste jaren heb ik gelukkig met enkele organisaties een wat meer vaste relatie opgebouwd en voer ik daar op afroep beleidswerk uit.

De blik verbreden

In de loop van de tijd heb ik mijn praktijkervaring verdiept met theoretische kennis, omdat ik beter wilde onderbouwen wat ik vaak vanuit een buikgevoel deed. Er kwamen ook opdrachten buiten de erfgoedsector bij. Daar heb ik actief naar gezocht, omdat ik mijn blik wilde verbreden. Ik heb me ervoor verdiept in andere regelgeving en andere paradigma’s, al blijven de processen ongeveer hetzelfde. Dat is verrijkend en het heeft mijn blik op de erfgoedsector ook veranderd; ik stel de evidenties meer in vraag. Tegelijkertijd heeft die verbreding me geleerd dat mijn hart nog altijd bij erfgoed ligt. Naast de professionele uitdaging van elk proces vind ik het gewoon leuk om in een archief, bibliotheek of museum te komen. Ik ben en blijf historicus, geboeid door het verleden en vooral door wat we daar nu in onze samenleving mee kunnen doen.

Transitie

De afgelopen tien jaar heb ik de sector zien veranderen. Ik begon als procesbegeleider toen de erfgoedsector in volle opbouw was. Er was vernieuwing en er werd geëxperimenteerd. Nu is de rek eruit en moet de sector op zoek naar nieuwe evenwichten, met minder geld en minder mensen. Ik merk dat: er komen steeds meer vragen om creatief naar inkomsten te zoeken. We maken een transitie mee van een sector die grotendeels van subsidies leefde naar een sector die meer de markt op moet. Dat is op zichzelf niet slecht, maar het vergt andere expertise en een andere mentaliteit. Als ik mijn steentje kan bijdragen om organisaties die nieuwe uitdagingen aan te laten gaan zal ik dat graag doen.

Andere recente inzichten

8 februari 2018

Onlangs las ik een boek over tijd, waar we allemaal een gebrek aan lijken te hebben.

3 augustus 2016

Met de paradox dat je met muziek stilte kan evoceren en de ervaring ervan kan intensiveren, organiseerden we in juni een evenement rond klank en stilte, Listening between the Sounds. Het idee was ontstaan door de ervaring van weidsheid, schoonheid en stilte bij de doorkijkkerk in Borgloon, een kunstwerk in de open ruimte, opgebouwd uit metalen stroken, dat officieel Reading between the Lines heet. We wilden deze ervaring met anderen delen en zo een voorbeeld geven van wat je concreet kan doen met het wat vage thema stilte. We organiseerden daarom een concert in en rond de doorkijkkerk, waar de muziek de ervaring van de omgeving – het kunstwerk en het landschap – zou versterken.

​Graag samenwerken?

Neem contact op, dan bekijken we samen de mogelijkheden.