Tijd en ruimte

Tijd en ruimte

8 februari 2018

Onlangs las ik een boek over tijd, waar we allemaal een gebrek aan lijken te hebben.

Onlangs las ik een boek over tijd, waar we allemaal een gebrek aan lijken te hebben. Ik las het boek na een bijzonder druk jaar, waarin de cultureel-erfgoedsector (dat wil zeggen archieven, musea en soortgelijke organisaties) zijn beleidsplannen voor de komende periode maakte en ik bij een aantal van die intensieve trajecten was betrokken als procesbegeleider. Beleidsplannen zijn vooral nodig om de koers van de organisatie te bepalen, maar ze zijn ook een voorwaarde voor overheidssubsidie.

Het was vaak werken onder grote tijdsdruk, ook omdat de precieze subsidievoorwaarden van de (Vlaamse) overheid pas vrij laat bekend werden gemaakt en de deadline voor indiening van de plannen onverbiddelijk was. Nu is werken onder tijdsdruk niet altijd slecht. Het houdt je scherp en geconcentreerd. Een lange-termijnplan maken is echter geen simpele invuloefening. Je kan pas goed werken als je weet waar je heen wil, waar je echt voor staat, wat je echt belangrijk vindt in een organisatie. Soms is dat duidelijk, maar vaak vergen juist de fundamentele vraagstukken tijd. Tijd om alle mogelijkheden te overwegen, tijd om eens een denkstap opzij te zetten, tijd om met anderen van gedachte te wisselen, tijd om tot de kern van waar je mee bezig bent en waar je naartoe wil door te dringen. Pas als je die tijd hebt genomen, kan je gerichte plannen maken. Juist voor dat fundamentele stilstaan, even uit de tijd stappen, krijgen of nemen we vaak te weinig tijd.

In het boek dat ik las (Michel Vandendriessche (red), De herontdekking van de tijd, Tielt 2017) wordt van verschillende kanten gepleit voor anders omgaan met tijd: individueel – tegen de stroom in vertragen en meer tijd nemen - en samen in de maatschappij. Dat laatst is het lastigst, want tijd is een onderdeel van ons economisch systeem geworden, een schaars goed. We proppen enorm veel activiteiten in een kort tijdsbestek en werken tegen deadlines – wat een dreigende term - aan. Spreken we daarom ook over tijdverlies als iets niet snel genoeg gaat of inspanningen niet meteen iets opleveren?

Dit jaar begint de sociaal-culturele sector aan een zelfde planningsproces. Sociaal-culturele organisaties pakken maatschappelijke vraagstukken aan, zoals mobiliteit, mensenrechten of culturele ontplooiing. Er gaat veel veranderen voor die organisaties, omdat de overheid via een nieuwe decreet een heel andere manier van werken introduceert. Gelukkig er is ook veel tijd om de nieuwe situatie te overdenken en nieuwe wegen in te slaan. Opvallend: de minister van cultuur die de cultureel-erfgoedsector onder grote tijdsdruk plaatste geeft hier wel voldoende tijd. Daarnaast krijgen organisaties letterlijk veel ruimte om te bepalen wat de kern wordt van hun opdracht, wat hun toekomstvisie inhoudt. Het blijft een pittig proces, maar het idee dat er genoeg tijd is (als je op tijd begint) geeft ruimte om fundamenteel over je maatschappelijke opdracht op lange termijn na te denken. Tijd krijgen in een strak systeem, het stemt hoopvol.

Andere recente inzichten

27 juni 2017

Het tijdschrift META van de VVBAD (Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie) vroeg mij een stukje te schrijven over mijn werk als procesbegeleider. Dit is wat ik schreef:

3 augustus 2016

Met de paradox dat je met muziek stilte kan evoceren en de ervaring ervan kan intensiveren, organiseerden we in juni een evenement rond klank en stilte, Listening between the Sounds. Het idee was ontstaan door de ervaring van weidsheid, schoonheid en stilte bij de doorkijkkerk in Borgloon, een kunstwerk in de open ruimte, opgebouwd uit metalen stroken, dat officieel Reading between the Lines heet. We wilden deze ervaring met anderen delen en zo een voorbeeld geven van wat je concreet kan doen met het wat vage thema stilte. We organiseerden daarom een concert in en rond de doorkijkkerk, waar de muziek de ervaring van de omgeving – het kunstwerk en het landschap – zou versterken.

​Graag samenwerken?

Neem contact op, dan bekijken we samen de mogelijkheden.